Edison(s) đang làm đổi màu Việt Nam trên bản đồ Multimedia thế giới

01/09/2007 | 584 views

Trước đây, chẳng ai biết Multimedia hay Mỹ thuật Đa phương tiện là gì. Thế nhưng, từ năm 2005 trở lại đây, hàng loạt các ứng dụng của lĩnh vực còn rất mới mẻ này đã làm nên những trận địa chấn ở Việt Nam như game online, truyền hình cáp… Các sản phẩm dịch vụ khác cũng theo đó mà bội thu, gặt hái nhiều thành công như thiết kế quảng cáo, thiết kế web, in ấn, xuất bản… Trên các mặt báo, trang web, tại những vị trí đẹp nhất, người ta thường xuyên đăng những tít dài nói về Multimedia, về Mỹ thuật Đa phương tiện.

Năm ngoái, thị trường multimedia toàn cầu đã vượt ngưỡng 430 tỷ USD. Riêng tại Việt Nam, chỉ tính phần doanh thu từ thị trường quảng cáo đã vượt con số một tỷ USD. Hàng loạt các công ty hoạt động trong lĩnh vực này như Gameloft, VinaGame, Sparx… bỗng chốc phải đối mặt với bài toán nhân lực khi số lượng hợp đồng ngày một tăng đến chóng mặt.

Năm 2006, Việt Nam thiếu hơn 17.000 chuyên gia Mỹ thuật đa phương tiện (theo báo Tuổi Trẻ). Con số này chắc chắn sẽ còn tăng trong nhiều năm tiếp theo khi Việt Nam đã là thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới. Chuyên gia multimedia – như nhận định của viện trưởng viện Khoa học lao động và xã hội Nguyễn Hữu Dũng – sẽ là “Một trong năm nghề nóng nhất khi Việt Nam gia nhập WTO”. Trên trang tin điện tử của đài truyền hình Việt Nam http://www.vtv.vn, với tiêu đề “Multimedia – Thiết kế mỹ thuật đa phương tiện, nghề hấp dẫn bạn trẻ”, có viết: “Nghề thiết kế đồ hoạ những năm gần đây bỗng trở nên “đắt giá” trên thị trường tuyển dụng lao động. Tuy vậy, lượng cung vẫn không đủ cầu do tình trạng đào tạo quá nặng về lý thuyết, thiếu thực tiễn tại các trường”.

Trong đề án đổi mới Giáo dục Đại học Việt Nam, tháng 3/2005 có viết: “…Yếu kém lớn nhất là sự bất cập về khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục đại học đối với nhu cầu đào tạo nhân lực cho sự nghiệp CNH-HĐH và nhu cầu học tập của nhân dân”. Thêm vào đó, con số hơn 1 triệu thanh niên thi rớt đại học, cao đẳng mỗi năm cũng đang là cơ hội và thách thức cho các nhà làm giáo dục. Trong bối cảnh như vậy, các chương trình đào tạo CNTT mà trong đó phải kể đến chương trình Diploma Quốc tế về Multimedia (DIM) của FPT-ARENA đã khẳng định vai trò và vị thế của mình. Trong số gần 30 ngàn chuyên gia cung cấp cho nhu cầu nhân lực của Việt Nam thì phân nửa con số ấy là từ các chương trình đào tạo Diploma Quốc tế như FPT-ARENA.

Tôi không nhớ rõ đã nghe ai đó nói: “Cuộc sống không chỉ cần Einstein, mà cần cả Edison”. Thực vậy, nếu các sinh viên đại học được xem là các Einstein thì các sinh viên của hệ thống đào tạo CNTT quốc tế được xem như các Edison thời nay. Các Edison như cách nói ví von ấy, họ đã được rèn luyện bằng các kiến thức thực tiễn, tham gia các dự án với quy trình khắt khe như một dự án thật, được kiểm soát chặt chẽ về tiến độ, năng suất thực hiện. Họ còn được tăng cường khả năng tự học, tự đào tạo vốn là nhược điểm của sinh viên Việt Nam trước nay. Chất lượng đầu ra đã được kiểm chứng qua các đánh giá của các nhà tuyển dụng hàng đầu Việt Nam. Những đánh giá dựa trên các tiêu chí

1. Năng lực chuyên môn

2. Tính sáng tạo

3. Mức độ phù hợp vị trí

Điểm số của từng tiêu chí nằm trong khoảng min và max từ 1 đến 5.

Ở tiêu chí chuyên môn và mức độ phù hợp vị trí công việc, các sinh viên của hệ thống này được đánh giá cao nhất.

Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, trưởng phòng Nhân sự công ty GameLoft nói: “Hy vọng sẽ nhận được nhiều tài năng hơn từ phía FPT-ARENA”. Bà Nguyễn Ngọc Minh Nguyệt, giám đốc tuyển dụng công ty VinaGame cũng nhận xét: “Đa số các em mới ra trường nên tính chủ động trong công việc còn hạn chế. Tuy nhiên, mức độ phù hợp cho vị trí Intern thì các em có thể đáp ứng tốt”.

Việc thành thạo phần mềm ứng dụng như Photoshop, CorelDRAW, Ilustrator hay InDesign không thể khẳng định được một người có trở thành chuyên gia multimedia hay không mà đòi hỏi cả về năng khiếu mỹ thuật, óc sáng tạo, sự hiểu biết sâu rộng về các lĩnh vực nhất định. Không phải ngẫu nhiên mà tiêu chí đào tạo trong ngành này khẳng định:”không biến học viên thành thợ công cụ mà đào tạo họ thành chuyên gia sáng tạo thực thụ”

Trong một buổi bàn về xu hướng thị trường multimedia tại Việt Nam, ông Mai Thanh Long, Giám đốc trung tâm đào tạo mỹ thuật đa phương tiện FPT-ARENA nói: “Các ứng dụng 2D truyền thống như in ấn, quảng cáo dạng ấn phẩm về cơ bản không có nhiều thay đổi, nhu cầu vẫn tiếp tục tăng trưởng, tuy nhiên khách hàng sẽ trở nên hiểu biết hơn và vì thế chất lượng sản phẩm sẽ ngày càng tiếp cận trình độ thế giới. Lợi thế nhân lực trong lĩnh vực này thuộc về các sinh viên chuyên ngành đồ họa của các trường đại học sau khi được bổ sung kỹ năng phần mềm ở các trung tâm đào tạo multimedia như ARENA”.

Khi nhìn nhận về mảng 3D, một trong những thế mạnh đào tạo của FPT-ARENA, ông Long nói: “Về 3D, hướng oursourcing cho nước ngoài có lẽ sẽ nhanh chóng trở thành lựa chọn của nhiều công ty. Đặc thù của hình thức gia công 3D khá giống với gia công phần mềm, vì vậy có thể làm ở quy mô vừa và lớn tận dụng nguồn nhân lực rẻ tiền của Việt Nam”.

Vấn đề hiện nay là quy mô nhân lực đáp ứng được yêu cầu của phía nước ngoài còn nhỏ. Việc sử dụng nguồn nhân lực không được đào tạo bài bản có nguy cơ mất uy tín với phía nước ngoài. Bên cạnh việc gia công cho nước ngoài, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã thử sức với phim quảng cáo, hoạt hình ngắn và kỹ xảo, biên tập và hậu kỳ phim. Thành công đã có. Tuy nhiên, để đuổi kịp các nhà sản xuất nước ngoài thì còn nhiều việc phải làm.

Có lẽ, mảng truyền thông cho web, mà cụ thể là thiết kế web, luôn thu hút một lượng lớn nhân lực và còn tiếp tục phát triển song hành cùng internet và các ứng dụng trên đó. Tương lai của các ứng dụng trên web chính là các công nghệ web 2.0 và 3.0, và thiết kế truyền thông cần thay đổi để theo kịp xu hướng đó. Qua tiếp xúc với một số công ty phần mềm chuyên thiết kế và phát triển web, các chuyên gia đã đánh giá: thật hiếm có các nhà thiết kế web đúng nghĩa. Những người giỏi lập trình thì không có khả năng thiết kế tốt, những người được đào tạo chuyên về thiết kế thì thiếu kỹ năng lập trình tối thiểu, do vậy sản phẩm thiết kế xong không thật phù hợp cho việc lập trình và phải mất nhiều công sức để chỉnh sửa. Với đòi hỏi ngày càng cao từ phía KH cũng như thay đổi công nghệ web, các nghệ sỹ thiết kế web tương lai phải đồng thời là các lập trình viên khá. Đây là lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh, nhưng nhân lực cũng là một rào cản đáng kể.

Hiện nay, với năng lực đào tạo của mình, mỗi năm FPT-ARENA cũng chỉ có thể cung cấp tối đa cho các nhà tuyển dụng từ 500 đến 600 chuyên gia multimedia chất lượng cao. Con số này so với nhu cầu hiện nay chỉ như muối bỏ bể. Lượng đào tạo ra không đủ cung cấp cho các công ty khiến các sinh viên đang được săn đón ngay cả khi họ còn chưa tốt nghiệp. Châu Á vẫn là khu vực dẫn đầu bảng xếp hạng CNTT trên thế giới. Riêng Việt Nam đã tăng 36 bậc vào đầu năm nay, xếp hạng 90 so với gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Màu sắc của Việt Nam trên bản đồ CNTT thế giới cũng đã thay đổi, là một niềm vui khi tin rằng các sinh viên hệ thống đào tạo CNTT quốc tế được xem như các Edison, góp phần không nhỏ vào sự thay đổi ấy.

Thị trường đang rộng mở những cơ hội lớn và những thách thức không nhỏ. Giải quyết tốt bài toán nguồn nhân lực đối với các công ty hoạt động trong lĩnh vực multimedia sẽ là chìa khoá mở rộng cánh cửa cơ hội trong giai đoạn nóng từ nay đến năm 2010 cũng như những năm tiếp theo trong bối cảnh Việt Nam hoàn toàn hội nhập vào nền kinh tế thế giới.

Lê Thanh Nhân

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *