The Familiar Stranger – Lạ Mà Thương là đồ án Học kỳ 4 của nhóm sinh viên Phạm Mai Anh, Châu Ngọc Linh và Nguyễn Thị Thanh Phương, lớp A1.2307.M0, được thực hiện dưới hình thức phim hoạt hình 3D ngắn. Dự án lấy cảm hứng từ bối cảnh Việt Nam thời bình sau giải phóng, khi đất nước vừa bước qua chiến tranh để trở lại với nhịp sống đời thường, giản dị nhưng chất chứa nhiều ký ức và cảm xúc.
Ý tưởng của bộ phim bắt nguồn từ hình ảnh những tiệm tạp hoá nhỏ ven đường, không gian quen thuộc trong ký ức của nhiều thế hệ. Đó không chỉ là nơi mua bán những nhu yếu phẩm hằng ngày như gói mì, viên kẹo hay chai dầu gió, mà còn là nơi con người gặp gỡ, trò chuyện và sẻ chia với nhau sau những mất mát của chiến tranh. Nhóm đặc biệt ấn tượng với hình ảnh một cụ già sống lặng lẽ trong tiệm tạp hoá, có người con đi chiến trận xa nhưng không trở về. Dù mang trong mình nỗi đau âm thầm, cụ vẫn mở cửa tiệm mỗi ngày, vừa để mưu sinh, vừa như một cách giữ lại hơi ấm của ký ức và tình người.
Chính tiệm tạp hoá ấy đã trở thành bối cảnh trung tâm của The Familiar Stranger – Lạ Mà Thương. Không gian nhỏ bé, cũ kỹ nhưng thân thuộc được nhóm lựa chọn để kể một câu chuyện nhẹ nhàng, mang màu sắc hoài niệm, phản ánh tinh thần của giai đoạn hậu chiến, nơi con người học cách sống tiếp, chữa lành và trao nhau sự quan tâm giản dị. Thông qua bộ phim, nhóm mong muốn gợi lại một phần ký ức tập thể, để người xem vừa cảm nhận được nỗi buồn lặng lẽ, vừa thấy được sự ấm áp của tình làng nghĩa xóm.
Trong quá trình phát triển ý tưởng, nhóm nhận được nhiều sự góp ý quan trọng từ Thầy Cao Minh Quân. Nhờ sự hướng dẫn và định hướng của Thầy, câu chuyện dần trở nên mạch lạc hơn, bối cảnh được xây dựng rõ nét và giàu cảm xúc. Nhóm học được cách kể chuyện bằng hình ảnh, cách để từng chi tiết nhỏ trong không gian, ánh sáng hay đạo cụ đều góp phần truyền tải thông điệp nhân văn của tác phẩm.
Quá trình thực hiện đồ án được triển khai qua đầy đủ các giai đoạn của một dự án phim hoạt hình 3D. Ở giai đoạn tiền kỳ, nhóm dành nhiều thời gian xây dựng kịch bản, moodboard, storyboard và blocking để định hình mạch phim cũng như cảm xúc tổng thể. Những buổi quay video reference, dù ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ, lại trở thành tư liệu quý giá giúp hỗ trợ cho phần animation sau này.
Bước sang giai đoạn sản xuất, nhóm bắt đầu đối diện với nhiều thử thách. Từ dựng model, tạo texture, rig nhân vật cho đến animation, lighting và render, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên. Đây cũng là lúc nhóm nhận ra tầm quan trọng của việc phân chia công việc hợp lý, bởi chỉ cần một khâu chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ dự án.
Ở giai đoạn hậu kỳ, việc compositing bằng After Effects và dựng phim trên Premiere giúp nhóm nhìn thấy rõ thành quả dần hoàn thiện. Ánh sáng, màu sắc và hiệu ứng được chỉnh sửa nhiều lần nhằm tạo cảm giác hoài niệm, gợi nhớ về bối cảnh thời bình sau giải phóng. Khi sản phẩm hoàn thiện, nhóm cảm thấy tự hào vì đã biến ý tưởng ban đầu thành một bộ phim có thể trình bày trước thầy cô và bạn bè.
Khó khăn lớn nhất mà nhóm gặp phải là vấn đề quản lý thời gian và workflow. Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm phim hoạt hình 3D, nhóm đã dành quá nhiều thời gian cho phần model và texture ở giai đoạn đầu, khiến các công đoạn sau bị dồn ép. Nhờ sự trao đổi kịp thời với Thầy Cao Minh Quân, nhóm học được cách ưu tiên những hạng mục quan trọng, tối ưu quy trình làm việc và nhìn nhận dự án ở góc độ tổng thể thay vì quá sa đà vào chi tiết nhỏ.
Dù phần chuyển động nhân vật vẫn còn những hạn chế nhất định, điểm mạnh lớn nhất của The Familiar Stranger – Lạ Mà Thương nằm ở không khí và bối cảnh mang màu sắc xưa cũ, đậm chất Việt Nam. Ánh sáng vàng ấm, con đường làng yên ả và tiệm tạp hoá nhỏ bé đã trở thành “linh hồn” của dự án, giúp câu chuyện thêm phần gần gũi và nhân văn.
Sau khi hoàn thành đồ án, nhóm nhận ra rằng làm phim hoạt hình 3D không chỉ là kỹ thuật, mà còn là quá trình học cách làm việc nhóm, giao tiếp, chia sẻ trách nhiệm và giữ vững tinh thần dưới áp lực. Đây không chỉ là một sản phẩm học tập, mà còn là hành trình trưởng thành, để lại nhiều bài học và kỷ niệm đáng nhớ trên con đường theo đuổi ngành sáng tạo.
Xem thành phẩm của nhóm bên dưới nhé:
Cao Minh Quân – Giảng viên FPT Arena Multimedia
