Một giao diện tốt không chỉ nói đúng, mà còn nói theo đúng thứ tự người dùng cần. Trong thiết kế UI, cấu trúc nội dung chính là cách bạn dẫn dắt tư duy, giúp người dùng hiểu mục tiêu trước khi thực hiện hành động. Khi câu chữ được sắp xếp hợp lý, trải nghiệm trở nên liền mạch và tự nhiên hơn rất nhiều.
Viết cho UI không giống viết cho bài báo hay nội dung marketing. Người dùng không đọc từ đầu đến cuối, họ lướt nhanh và hành động theo phản xạ. Vì vậy, việc tổ chức nội dung trong từng câu, từng đoạn ngắn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nhầm lẫn và tăng hiệu quả tương tác.
Bắt đầu bằng mục tiêu, không phải thao tác
Khi một câu trong UI vừa mô tả mục tiêu, vừa hướng dẫn tác vụ, hãy luôn bắt đầu bằng mục tiêu mà người dùng muốn đạt được.
Ví dụ, thay vì yêu cầu người dùng “kéo ảnh vào thùng rác”, hãy cho họ biết trước họ đang làm điều gì: xóa ảnh. Khi mục tiêu được đặt lên đầu câu, người dùng sẽ ngay lập tức hiểu vì sao họ cần thực hiện hành động đó.
Nên làm
Bắt đầu câu văn bằng cụm từ liên quan đến mục tiêu (“to remove a photo”) và kết thúc câu bằng tác vụ của người dùng (“drag it to the trash”)
Không nên làm
Không nên nêu tác vụ mà người dùng phải thức hiện (“drag a photo”) trước mục tiêu (“to remove it from this album”)
Cách viết này giúp giảm tải suy nghĩ và phù hợp với cách não bộ xử lý thông tin: hiểu ý định trước, hành động sau. UI càng rõ ràng về mục tiêu, người dùng càng ít do dự khi thao tác.
Chỉ hiển thị thông tin chi tiết khi thật sự cần
Một sai lầm phổ biến trong thiết kế giao diện là cố gắng nói quá nhiều ngay từ lần tương tác đầu tiên. Trong khi đó, người dùng chỉ cần đủ thông tin để thực hiện bước tiếp theo.
Nguyên tắc “hiển thị dần” giúp giao diện gọn gàng và dễ tiếp cận hơn. Những chi tiết chuyên sâu về tính năng, điều kiện hoặc hệ quả chỉ nên xuất hiện khi người dùng có hành động cụ thể và cần thêm ngữ cảnh để tiếp tục.
Thiết kế UI hiệu quả là thiết kế biết im lặng đúng lúc. Khi nội dung được mở ra theo từng bước, người dùng sẽ cảm thấy mình được hướng dẫn, không bị áp đặt hay quá tải thông tin.
Nên làm
Không nên làm
Nhất quán trong cách dùng từ để tạo cảm giác quen thuộc
Trong UI, nhất quán quan trọng hơn sáng tạo. Nếu một tác vụ được gọi bằng một cụm từ, hãy sử dụng cụm từ đó xuyên suốt toàn bộ giao diện.
Việc thay đổi động từ hoặc cách diễn đạt cho cùng một hành động có thể khiến người dùng nghĩ rằng đó là những chức năng khác nhau. Sự thiếu nhất quán, dù rất nhỏ, cũng làm tăng cảm giác không chắc chắn và phá vỡ dòng trải nghiệm.
Ngôn ngữ nhất quán giúp người dùng học giao diện nhanh hơn, ghi nhớ tốt hơn và thao tác tự tin hơn – đặc biệt với các sản phẩm có nhiều bước hoặc tính năng phức tạp.
Nên làm
Đề cập đến một tác vụ bằng ngôn ngữ nhất quán xuyên suốt mọi thành tố UI
Không nên làm
Không nên mô tả một tác vụ bằng các động từ khác nhau trong các thành tố UI
Gọi tên thành phần UI bằng chính nhãn của nó
Khi đề cập đến một nút bấm, công tắc hay thành phần điều khiển, hãy gọi nó bằng tên nhãn hiển thị trên giao diện, thay vì mô tả loại thành phần đó.
Người dùng không cần biết đó là “nút”, “menu” hay “công tắc”. Họ chỉ cần nhận ra đúng từ mà họ đang nhìn thấy trên màn hình. Việc gọi tên chính xác theo nhãn giúp người dùng đối chiếu nhanh giữa câu chữ và giao diện thực tế, giảm thời gian tìm kiếm và tránh nhầm lẫn.
Nên làm
Chỉ nêu ra phần nhãn của thành tố UI
Không nên làm
Không nên nêu đồng thời cả nhãn và loại thành tố có hiển thị cái nhãn này.
Cấu trúc câu chữ cũng là một phần của thiết kế
Thiết kế UI không chỉ nằm ở hình khối hay màu sắc, mà còn ở cách câu chữ được tổ chức để dẫn dắt hành vi người dùng. Khi nội dung có cấu trúc rõ ràng, đúng trọng tâm và nhất quán, giao diện sẽ trở nên “dễ dùng” một cách tự nhiên.
Tại FPT Arena Multimedia, sinh viên được tiếp cận tư duy thiết kế UI một cách toàn diện – từ bố cục thị giác đến cách viết nội dung cho giao diện. Bởi trong thế giới sản phẩm số, người làm thiết kế giỏi là người biết kết hợp hình ảnh và ngôn ngữ để tạo nên trải nghiệm trọn vẹn cho người dùng.
Ngô Tiểu Huy – Giảng viên FPT Arena Multimedia
