“Sống xanh” là một chủ đề không xa lạ với giới trẻ. Những thông điệp về hạn chế rác thải, tái sử dụng vật dụng hay thay đổi thói quen tiêu dùng xuất hiện ngày càng nhiều. Tuy nhiên, khoảng cách giữa việc nhận thức về môi trường và thực sự bắt đầu một hành động cụ thể vẫn là vấn đề đáng để khai thác. Đó cũng là điểm xuất phát của CHAKAPI – “Trạm dừng chân của những hành động xanh”, đồ án Final Project Semester 2 thuộc môn UX/UI, App & Web Design của sinh viên lớp A2408E tại FPT Arena Multimedia Cần Thơ.
Thay vì xây dựng một sản phẩm chỉ tập trung truyền tải thông điệp bảo vệ môi trường, nhóm sinh viên lựa chọn tiếp cận chủ đề này dưới góc nhìn trải nghiệm người dùng. CHAKAPI được định hướng như một điểm kết nối, giúp người dùng tiếp cận các hoạt động sống xanh theo cách trực quan, gần gũi và có tính tương tác.
“Trạm dừng chân” kết nối những hành động xanh
Điểm thu hút của CHAKAPI nằm ngay trong cách nhóm phát triển ý tưởng. Khái niệm “trạm dừng chân” gợi ra một không gian để người dùng có thể dừng lại, khám phá và bắt đầu với những hành động phù hợp với mình.
Thay vì đặt người dùng trước những mục tiêu lớn hoặc những thông điệp mang tính kêu gọi chung chung, dự án tập trung vào việc chuyển chủ đề sống xanh thành những trải nghiệm và hành động cụ thể. Qua đó, người dùng có thể từng bước tiếp cận một lối sống thân thiện hơn với môi trường bằng những lựa chọn gần với nhu cầu và thói quen hằng ngày.
Ý tưởng này đặt ra một bài toán quan trọng cho nhóm thực hiện: Làm thế nào để một chủ đề mang tính xã hội được chuyển hóa thành một sản phẩm số có trải nghiệm rõ ràng? Câu trả lời không nằm ở việc thiết kế thật nhiều màn hình hay sử dụng các hiệu ứng thị giác bắt mắt. Nhóm bắt đầu bằng việc tìm hiểu người dùng và xác định những vấn đề cần giải quyết.
Phát triển sản phẩm từ nghiên cứu người dùng
Trước khi bước vào giai đoạn thiết kế giao diện, sinh viên thực hiện UX Research để nghiên cứu chủ đề, tìm hiểu hành vi và nhu cầu của người dùng. Những thông tin thu thập được trở thành cơ sở để nhóm xác định hướng phát triển sản phẩm và xây dựng trải nghiệm phù hợp với mục tiêu ban đầu.
Từ kết quả nghiên cứu, nhóm tiếp tục phát triển User Flow, xác định các điểm tương tác và cách người dùng di chuyển trong sản phẩm. Đây là bước giúp CHAKAPI có một cấu trúc rõ ràng trước khi được phát triển về mặt giao diện.
Khi định hướng trải nghiệm đã được xác lập, các thành viên bắt đầu triển khai UX/UI Design và Visual Design. Hệ thống giao diện được xây dựng dựa trên tinh thần của dự án, đồng thời hỗ trợ người dùng tiếp cận thông tin và các hoạt động một cách trực quan.
Quy trình triển khai cho thấy UX/UI Design là công việc đòi hỏi sự kết nối giữa tư duy nghiên cứu, khả năng tổ chức thông tin và kỹ năng thiết kế thị giác. Một chi tiết xuất hiện trên màn hình cần phục vụ cho trải nghiệm tổng thể, thay vì chỉ đóng vai trò trang trí.
Xem chi tiết porfolio của đồ án CHAKAPI tại đây
Một đồ án được hoàn thiện qua nhiều lần thử nghiệm
Với Final Project Semester 2, sinh viên lớp A2408E chủ động đảm nhận phần lớn quá trình phát triển sản phẩm. Bên cạnh thời gian học và thực hành trên lớp, nhóm cần tự phân chia công việc, tìm kiếm tài liệu, nghiên cứu thêm về vấn đề, thử nghiệm các phương án và điều chỉnh thiết kế dựa trên quá trình triển khai thực tế.
Ý tưởng ban đầu cũng liên tục được xem xét và hoàn thiện. Một hướng xử lý có thể được thay đổi khi chưa giải quyết tốt nhu cầu người dùng. User Flow cần điều chỉnh khi trải nghiệm chưa đủ mạch lạc. Các chi tiết giao diện tiếp tục được hoàn thiện qua nhiều vòng góp ý.
Quá trình này giúp sinh viên tiếp cận cách phát triển một sản phẩm theo tư duy giải quyết vấn đề. Thay vì xem thiết kế là bước hoàn thiện cuối cùng, nhóm cần liên tục đặt câu hỏi về tính hợp lý của từng quyết định: vấn đề đã được xác định đúng chưa, giải pháp có phù hợp với người dùng hay không, trải nghiệm có đủ rõ ràng và dễ tiếp cận không.
Với CHAKAPI, ý tưởng sống xanh được đặt trong một bối cảnh mới, nơi người dùng được khuyến khích khám phá và tham gia thông qua trải nghiệm của chính sản phẩm. Đây cũng là điểm khiến đồ án trở nên thú vị: một chủ đề quen thuộc được chuyển hóa thành bài toán UX/UI, đòi hỏi sinh viên phải nghiên cứu, xây dựng cấu trúc và tìm ra cách thể hiện phù hợp trên môi trường số.
Đồ án cũng là cơ hội để sinh viên lớp A2408E vận dụng kiến thức đã học về UX Research, User Flow, UX/UI Design và Visual Design vào một sản phẩm cụ thể. Qua từng giai đoạn triển khai, các bạn từng bước rèn luyện tư duy nghiên cứu người dùng, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và trình bày ý tưởng thiết kế.
Tại Viện Đào tạo Quốc tế FPT, các project được xem là một phần quan trọng trong quá trình học tập và thực hành. Mỗi bài tập là cơ hội để sinh viên thử nghiệm kiến thức trong một bối cảnh cụ thể, đối diện với những yêu cầu thực tế của quá trình thiết kế và tích lũy sản phẩm cho portfolio cá nhân.
CHAKAPI là một ví dụ cho cách một ý tưởng có thể được phát triển thành sản phẩm UX/UI khi sinh viên đi sâu vào vấn đề, nghiên cứu trải nghiệm và chủ động tìm kiếm giải pháp. Giá trị của đồ án nằm ở sản phẩm hoàn thiện, đồng thời nằm trong toàn bộ quá trình nhóm đã thực hiện để đưa một ý tưởng “sống xanh” trở thành một trải nghiệm số có định hướng rõ ràng.
Hồ Nguyễn Ngọc Hà – Giảng viên FPT Arena Multimedia
